www.zakazenia.org.pl

  

 
2/2014 

 

 

 

 

 
 

 

 
 
 
Czy czyta Pan/Pani najnowszy numer Zakae?
Poka wyniki
 

 

suplement jabłkowski  

 

 
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
 

 

 
 
 
 
1/2005


Barbara Waszak Zadania, rodzaje, metody i techniki dezynfekcji –mycie i dezynfekcja maszynowa



Zadania, rodzaje, metody i techniki dezynfekcji –mycie i dezynfekcja maszynowa

Goals, types, methods and technology of disinfection – washing and machine disinfection

Barbara Waszak

Streszczenie

Rna i niestaa kontaminacja powierzchni sprztowych, wyposaenia i rodowiska szpitalnego wymaga skutecznych procesw mikrobjczych o rnym charakterze, takich jak bieca dezynfekcja profilaktyczna lub interwencyjna dezynfekcja generalna.

Skuteczno letalna procesw to, obok waciwego czynnika bjczego, odpowiednio dobrane metody i techniki dezynfekcji. Wrd wielu rozwiza najbardziej optymalne s techniki mycia maszynowego i dezynfekcji termicznej. Wci powstaj nowe techniki maszynowe, rosn wymagania normatywne, a eksperci opracowuj liczne zalecenia dla producentw specjalistycznych urzdze, tzw. myjni-dezynfektorw, oraz dla ich uytkownikw.

Summary

Various and variable contamination of equipment surfaces, hospital devices and environment requires effective, diversified biocidal processes, such as: routine prophylactic disinfection or intervention general disinfection.

Lethal effectiveness of these precesses means well chosen methods and technology of disinfection together with appropriate biocidal factor. Among many solutions, machine washing and thermal disinfection are the best. Machine technology is developing all the time, standard requirements are higher and higher, and experts prepare many recommendations for producers and users of so called "washing and disinfection machines".

Sowa kluczowe/Key words

zadania procesw dezynfekcji - rozwizania optymalne - rozwj

goals of disinfection processes - the best solutions - development

Zagadnienia mycia i dezynfekcji maszynowej w warunkach szpitalnych byy poruszane w „Zakaeniach” w numerze 5 z 2004 r., a oceny skutecznoci mycia i dezynfekcji – w numerze

6 z 2004 r. Cel mikrobjczy procesw dezynfekcji wydaje si by jeden, a jednak w dziaaniach praktycznych jest rny. Waciwy efekt finalny dezynfekcji ma dwa rne zadania.

I zadanie – to zagwarantowanie procesom dezynfekcji odpowiednio niskiego skaenia wyjciowego dla kolejnego (tj. drugiego) procesu o wyszej skutecznoci letalnej wobec tej samej powierzchni, nim zostanie ona przeznaczona do uycia wobec pacjenta (np. przed procesem jaowienia, sterylizacji).

II zadanie – to zagwarantowanie procesom dezynfekcji takiej dekontaminacji powierzchni i rodowiska, ktra czyni je bezpiecznymi:

- dla czowieka zdrowego i/lub chorego,

- dla produkcji konkretnych wyrobw/produktw tzw. czystych.

Bez wzgldu na wyznaczony cel zasadniczy I lub II dziaanie dezynfekcyjne jest zawsze:

- profilaktyczne (B, F, V, optym. lg RF = 5) lub ukierunkowane na konkretne skaenie, tj. interwencyjne;

- proceduralne biece i stae lub podejmowane okresowo;

- dotyczce konkretnego przedmiotu, sprztu i powierzchni lub generalne, czyli obejmujce wszystkie powierzchnie („wszystko”) np. w jednym pomieszczeniu przykadowo w gabinecie zabiegowym i w tym samym czasie (tj. przed oddaniem go do ponownego uytkowania).

Dezynfekcja wstpna i waciwa

Wszystkie procesy praktyczne dezynfekcji, wykonywane wobec powierzchni i rodowiska s w swej istocie albo dezynfekcj wstpn A – wykonywan wobec powierzchni skaonej i zanieczyszczonej zabrudzeniami natury biologicznej, chemicznej i fizycznej, albo dezynfekcj waciw B – wykonywan wobec powierzchni poddanej wczeniej oczyszczaniu ze skutecznoci tzw. czystoci optycznej.

Zagwarantowanie skutecznoci mikrobjczej w procesach dezynfekcji wstpnej (A) i dezynfekcji waciwej (B), prowadzonych jako dziaania profilaktyczne, okresowe i generalne dla zagwarantowania zaoonego celu zasadniczego, wymaga zawsze waciwego doboru odpowiednich metod i technik dezynfekcyjnych. Tylko odpowiednie metody i techniki dezynfekcji wraz ze skutecznym czynnikiem mikrobjczym mog efektywnie eliminowa konkretne zagroenia i skaenia.

Metody i techniki dezynfekcji

Wrd stosowanych metod dezynfekcji (fizyczna, termiczna, termiczno-chemiczna, chemiczno-termiczna, chemiczna) i technik dezynfekcji (manualna, maszynowa i mieszana) s lepsze i gorsze dziaania praktyczne, szczeglnie w odniesieniu do danego stopnia dekontaminacji. Nie ulega wtpliwoci, e w dziaaniach praktycznych korzystniejsze s termiczne metody dezynfekcji oraz techniki maszynowe.

Drobnoustroje wykazuj sta oporno na ciepo w zalenoci od tego, czy maj enzymy ciepoopornociowe, takie jak: racemaza, rybozydaza, katalaza i inne, czy te ich brakuje. Oporno ta nie ulega zmianie w krtkim czasie, w przeciwiestwie do opornoci drobnoustrojw na rnego rodzaju substancje chemiczne. Drobnoustroje w rodowisku preparatw chemicznych mog rwnie wytworzy rnego rodzaju adaptacje, jak np. oporna na GTA posta ziarniaka obok wraliwej helikalnej – bakterii Helicobacter pylori.

Manualne techniki dezynfekcji (przecieranie, spukiwanie, rozpryskiwanie, rozpylanie, wypenianie, zamaczanie itd.) s w duym stopniu zalene od bdu ludzkiego, trudne do standaryzowania, walidowania i nie cechuj si powtarzalnoci. Techniki manualne ponadto zwikszaj ryzyko zakaenia dla pracownikw wykonujcych te procesy, a take ryzyko naraenia na kontakt bezporedni lub aerozol stosowanego rodka chemicznego.

Przytoczone cele, rodzaje procesw dezynfekcyjnych oraz metody i techniki stosowane w dziaaniach praktycznych wyranie wiadcz o tym, e optymalnym rozwizaniem jest mechaniczne mycie dezynfekcyjne. Procesy maszynowe w specjalnych urzdzeniach (myjniach-dezynfektorach) powinny by kwalifikowane zawsze jako pierwsze, gdy tylko s moliwe do zastosowania.

Eksperci z Niemiec, tworzcy Zesp Roboczy ds. Przygotowania Instrumentarium Medycznego, w dokumencie zwanym Czerwon ksieczk

nr 8 z 2004 r. stwierdzaj, e rwnie:

Podan standaryzacj procesu mycia i dezynfekcji mona osign najlepiej przez metod przygotowania maszynowego, z jednoczesnym zaznaczeniem, e na podstawie norm midzynarodowych (pr. EN-ISO 15883) oraz wytycznych krajowych naley wykorzystywa wycznie zwalidowane metody mycia i dezynfekcji. Ponadto w opracowaniu nr 8 „Prawidowy sposb i przygotowanie instrumentarium medycznego” czytamy:

Generalnie zaleca si te metody, dziki ktrym cykl mycia maszynowego wykonywany jest oddzielnie przed etapem dezynfekcji. Wskazane jest preferowanie metody z udziaem dezynfekcji termicznej.

Skuteczno procesu

Autorzy [1, 2] podkrelaj rwnie, e skuteczno procesu mycia i dezynfekcji zaley od oglnego stopnia czystoci powierzchni przed procesem. W zwizku z tym efekt dezynfekcyjny mikrobjczych preparatw chemicznych powinien by wykazany i potwierdzony dla:

- warunkw dirty conditions (wysoki stopie skaenia biakiem), gdy jest konieczny proces mycia o dziaaniu dezynfekcyjnym (np. mycie wstpne z dezynfekcj wstpn);

u warunkw clean conditions (bez obcie zanieczyszczeniami), gdy jest konieczny proces mikrobjczy wykonywany wobec powierzchni uprzednio umytej do tzw. czystoci optycznej, a szczeglnie, gdy jest to proces tzw. dezynfekcji kocowej dla sprztu grupy I i II wedug kwalifikacji Spauldinga, np. dezynfekcja wysokiego poziomu endoskopw elastycznych. Wymaga rwnie odpowiedniego doboru programowego – struktury i dynamiki konkretnego cyklu maszynowego, ktry ma by zgodny z wymaganiami higieny i rodzajem przygotowywanych przedmiotw/wyrobw.

Opracowanie nr 8 opisuje procesy:

- mycia maszynowego z dezynfekcj termiczn;

- mycia maszynowego z dezynfekcj chemiczno-termiczn;

- mycia i dezynfekcji za pomoc ultradwikw (skutecznie 35 kHz/3 minuty).

A take przytacza cykl maszynowy z udziaem dezynfekcji termicznej:

- pukanie zimne ze wskazaniem na wod demineralizowan;

- mycie w temperaturze 40–60C w czasie co najmniej 5 minut;

- pukanie i neutralizacja;

- pukanie midzy etapami i dezynfekcja termiczna (80–95C);

- suszenie;

oraz cykl maszynowy z dezynfekcj chemiczno-termiczn:

- pukanie zimne;

- mycie w temp. 40–60C w czasie co najmniej 5 minut;

- pukanie i dezynfekcja chemiczno-termiczna 60C z uyciem rodka dezynfekcyjnego, przystosowanego do celw dezynfekcji maszynowej, o udokumentowanym dziaaniu;

- pukanie midzy etapami i pukanie kocowe;

- suszenie.

Autorzy stawiaj wymaganie wobec automatycznego systemu dozowania preparatw chemicznych i stwierdzaj: Dozowanie rodkw w pynie musi by sterowane oraz podlega kontroli. By uzyska dan skuteczno samego procesu mycia i dezynfekcji maszynowej, naley rwnie speni inne warunki, takie jak: waciwe uoenie instrumentw w koszach, uchwytach, umocowaniach itp., nieprzeadowywanie koszy i niezasanianie jednych drugimi, a take przygotowywanie sprztw w takiej konfiguracji (na specjalistycznych wzkach zaadowczych), aby wszystkie powierzchnie zostay ujawnione, czyli dostpne dla procesu.

Rozwj technik maszynowych

Ostatnio obserwujemy intensywny rozwj technik maszynowych. Producenci tych urzdze (o pojemnoci od ~50 do 350 litrw) przecigaj si w rozwizaniach technicznych, ktre gwarantuj:

- skuteczne techniki mycia (rozkad dysz, wsadowe wzki specjalistyczne, pomiar wspczynnikw przepywu itd.);

- kontrol dozowania preparatw chemicznych, przepywu wody i cinienia strumieni myjcych oraz temperatury kpieli roboczych;

- kombinacje programowe w cyklu i ich elastyczno;

- dodatkowe fazy mycia, np. mycie oksydacyjne „Oxi Vario” itd.

Obserwujemy ponadto produkcj tzw. urzdze specjalistycznych, przeznaczonych do dekontaminacji konkretnych wyrobw medycznych i przedmiotw (np. endoskopw, utensyliw, kontenerw itd.).

Rozwj maszynowego mycia dezynfekcyjnego wymaga cigego ledzenia nowych rozwiza technicznych i programowych. Obserwujemy te prace zwizane z normalizacj w tej dziedzinie, a w szczeglnoci w sprawie normy EN – ISO 15883 i czekamy na ostateczne ich zakoczenie.

Pimiennictwo:

1. A. P. Fraise, P. A. Lambert and J-Y Maillard: Principles and practice of disinfection, preservation & sterilization, Russell, Hugo & Ayliffe's, 2004.

2. Tzw. czerwona ksieczka, wydanie Grupy Roboczej – Niemcy Nr VIII.

3. Frank R., Hugo C., Krger S., Kruse I., Zanette T.: Praktische Anleitung zur Validiernung von Reinigungs und Desinfektions verfahren, mhp. Verlag GmbH; 2004.



Cay artyku moesz odnale w czasopimie. Zapraszamy do prenumeraty.