www.zakazenia.org.pl

  

 
3/2014 

 

 

 

 

 
 

 

 
 
 
Czy czyta Pan/Pani najnowszy numer Zakae?
Poka wyniki
 

 

suplement jabłkowski  

 

 
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
 

 

 
 
 
 
2/2006


rodki dezynfekcyjne do dekontaminacji endoskopw gitkich - Tomasz Marek, Anna Dziurowska-Marek



RODKI DEZYNFEKCYJNE DO DEKONTAMINACJI ENDOSKOPW GITKICH

DISINFECTANTS FOR DECONTAMINATION OF FLEXIBLE

ENDOSCOPES

Streszczenie

W cigu ostatnich kilku lat obserwuje si szybki rozwj technik dezynfekcji endoskopw gitkich, ktrego celem jest zwikszenie skutecznoci dziaania biobjczego i zmniejszenie szkodliwoci dla personelu. Wprowadzono wiele nowych preparatw, przewyszajcych skutecznoci, szybkoci i bezpieczestwem dziaania dotychczasowy „zoty standard”, jakim jest aldehyd glutarowy. Ich omwienie i porwnanie jest przedmiotem niniejszego artykuu.

Summary

A rapid development of decontamination techniques of flexible endoscopes has been observed during recent few years, aimed at improvement of germicidal activity with simultaneous reduction of staff toxicity. Several new disinfectants have been introduced, being more effective, faster and safer than the current „gold standard” of glutaraldehyde. The description and comparison of new disinfectants is the topic of this paper.

Sowa kluczowe/Key words

endoskopia > dekontaminacja > dezynfekcja > rodki dezynfekcyjne

endoscopy > decontamination > disinfection > disinfectants

Gitkie endoskopy (fiberoskopy), stosowane w endoskopii przewodu pokarmowego, zaliczaj si wedug klasyfikacji Spauldinga [1] do tzw. kategorii redniego ryzyka, (semi-critical), a wic po zabiegu musz by poddane tzw. dezynfekcji wysokiego poziomu (high-level disinfection, HLD), w wyniku ktrej nastpuje eliminacja wszystkich form wegetatywnych drobnoustrojw. HLD osiga si najczciej przez zastosowanie pynnych preparatw biobjczych. Najczciej stosowanym rodkiem by i jest nadal aldehyd glutarowy (glutaraldehyde, GA), zalecany przez wytyczne wikszoci organizacji naukowych lub rzdowych jako rodek standardowy [2, 3, 4, 5, 6]. Nie jest to idealny rodek. Jego gwn wad jest dziaanie szkodliwe dla personelu. W ostatnich latach do uycia weszo (lub jest w fazie bada) kilka nowych substancji, ktre przewyszaj GA skutecznoci i szybkoci dziaania przy rwnoczesnej mniejszej szkodliwoci. Wzory chemiczne przedstawiono na ryc. 1, a podsumowanie najbardziej istotnych cech omawianych preparatw – w tab. 1.

Aldehyd glutarowy

GA dziaa biobjczo przez alkilacj grup sulfhydrylowych, hydroksylowych, karboksylowych i aminowych. Skuteczno dziaania biobjczego zaley od pH roztworu i jest najwiksza w przedziale od 7,5 do 8,5. Przy takim pH i w steniu > 2% GA (np. Cidex, Sekucid) zabija formy wegetatywne bakterii w czasie krtszym ni dwie minuty, grzyby i wirusy w czasie krtszym ni 10 minut, a zarodniki bakterii w czasie trzech godzin [7, 8]. Badania nad czasem dziaania prtkobjczego GA przyniosy wyniki o znacznej rozpitoci: od < 10 do > 30 minut [9, 10, 11, 12]. Cho przyjmuje si, e czas konieczny dla inaktywacji 106 Mycobacterium tuberculosis przy zasadowym pH, steniu > 2% i temperaturze pokojowej (20–25C) wynosi 20 minut [8], to warunki rejestracji FDA podaj dla wikszoci preparatw czas 45 minut [13]. Czas inaktywacji innych prtkw (np. M. avium-intracellulare, M. gordonae) jest duszy i moe wynosi do 60 minut [11]. Opisano take wystpowanie innych drobnoustrojw o znaczcej opornoci na GA (m.in. Methylobacterium, Trichosporon, Cryptosporidium) [12].

Zwikszenie stenia GA i temperatury zdecydowanie przyspiesza dziaanie biobjcze. Na przykad przy steniu 3,4% w temperaturze pokojowej (np. Cidex Plus) oraz przy steniu 2,5% w temperaturze 35C (np. Rapicide) czas konieczny dla osignicia HLD wynosi odpowiednio 20 i 5 minut [13]. Te ostatnie warunki s moliwe do osignicia w myjniach automatycznych (automatic endoscope reprocessor, AER) wyposaonych w podgrzewacz. Zwikszenie temperatury procesu do 55–60C (ETD Disinfectant, Helimatic, Sekumatic FD) umoliwia dalsze obnienie stenia GA.

Odczyn ma istotne znaczenie dla czasu aktywnoci roztworu GA. W rodowisku zasadowym dochodzi do polimeryzacji blokujcej aktywne miejsca czsteczek. Zasadowy roztwr GA nie moe by uywany po aktywacji duej ni przez 14 dni [3, 12]. Zastosowanie stabilizatorw moe przeduy czas dziaania roztworu GA do 28–30 dni (np. Cidex Formula 7 Long-Life, Wavicide-01, Metricide Long-Life, Steranios). Podobny okres aktywnoci ma roztwr GA o kwanym pH (~6,1), stosowany w temperaturze 35C w AER (Rapicide).

Wielokrotne uycie jakiegokolwiek rodka dezynfekcyjnego, w tym GA, prowadzi do jego stopniowego rozcieczenia wod pochodzc z pukania endoskopw. Minimalne stenie GA konieczne dla zachowania aktywnoci biobjczej w temperaturze 25C wynosi 1,5% [12]. Powoduje to konieczno okresowego badania stenia GA z zastosowaniem odpowiednich testw (z reguy paskowych). Czstotliwo testowania zaley od czstoci stosowania GA. Jeeli jest on stosowany rzadziej ni codziennie, naley go testowa za kadym razem przed uyciem, jeli natomiast jest stosowany wielokrotnie w cigu dnia, testy powinno si przeprowadza co 10 kolejnych procedur dezynfekcji [12].

Istotnymi zaletami GA s: niski koszt i doskonaa kompatybilno z materiaami, z ktrych wykonane s endoskopy – po stosowaniu GA nie stwierdza si uszkodze sprztu [3, 12]. Do wad GA naley zaliczy zdolno do koagulacji i utrwalania biaek, co w przypadku niedostatecznego mechanicznego czyszczenia endoskopw sprzyja powstawaniu biofilmu w kanaach roboczych [3, 12].

Najpowaniejsz wad GA jest dziaanie szkodliwe dla personelu – gwnie dranice i uczulajce. Najczstszymi problemami wystpujcymi po kontakcie z GA s zapalenia skry, spojwek i bony luzowej grnych drg oddechowych oraz astma [3, 4, 14, 15]. Niedostateczne wypukanie resztek GA z endoskopu moe by przyczyn stanw zapalnych bony luzowej u chorych poddanych endoskopii, zwaszcza zapalenia jelita grubego [16, 17].

Obawy dotyczce wystpowania astmy u pracownikw majcych kontakt z GA stay si przyczyn wycofania w 2002 roku z brytyjskiego rynku preparatw zawierajcych ten rodek [4, 6]. Inne kraje nie zdecydoway si do tej pory na takie postpowanie.

Dla zmniejszenia ryzyka szkodliwego dziaania GA naley poczyni pewne kroki. Musz wic by stosowane podstawowe rodki ochrony osobistej (fartuchy, rkawice, okulary ochronne, maski). Dezynfekcja powinna by przeprowadzana w wydzielonych pomieszczeniach, najlepiej za pomoc AER o zamknitym obiegu. Jeli natomiast przeprowadzana jest rcznie, konieczne jest zastosowanie w pomieszczeniu wycigw zapewniajcych od 7 do 15 wymian powietrza na godzin, tak aby stenie glutaraldehydu nie przekraczao 0,05 ppm [4, 14].

rodkiem zachowujcym skuteczno GA i pozbawionym jego dziaa ubocznych moe by kompleks GA z surfaktantem, wprowadzony ostatnio w Republice Poudniowej Afryki jako G-cide lub GX + Endoscope Solution (2,7% Glutaral C11-C15 Pareth 9). Wedug danych producenta stabilno roztworu wynosi 12 miesicy, ma on by te pozbawiony waciwoci dranicych i uczulajcych.

Aldehyd bursztynowy

Aldehyd bursztynowy (succinic dialdehyde, SDA) jest zwizkiem bardzo podobnym do GA. Od wielu lat, cho w znacznie mniejszym zakresie, jest stosowany dla osignicia HLD, gwnie w krajach europejskich (nie jest zarejestrowany w USA). Do dezynfekcji endoskopw producent zaleca stosowanie 6% roztworu koncentratu (Gigasept FF), zawierajcego 11% SDA i 3% dwumetoksy-tetrahydrofuranu w czasie 15 minut. Warunki te nie wystarczaj dla inaktywacji niektrych wirusw (adenowirusy, wirusy polio) [18]. Biorc pod uwag podobiestwo struktury GA i SDA nie naley przypuszcza, e SDA nie wykazuje, podobnie jak GA, dziaania szkodliwego dla personelu [19]. Preparaty SDA, podobnie jak GA, zostay wycofane z rynku brytyjskiego.

Aldehyd orto-ftalowy

Aldehyd orto-ftalowy (ortho-phthal(di)aldehyde, OPA) jest stosowany w HLD zaledwie od kilku lat. OPA charakteryzuje si doskona kompatybilnoci materiaow, nie wymaga aktywacji i jest stabilny w bardzo szerokim zakresie od trzech do dziewiciu pH [20]. Przewysza on skutecznoci i szybkoci dziaania aldehydy stosowane do tej pory [21].

OPA w steniu 0,55% i w temperaturze pokojowej (Cidex OPA) umoliwia osignicie HLD w czasie zaledwie 5–6 minut [20], ale warunki rejestracji FDA podaj czas 12 minut [12]. Trwao roztworu OPA wynosi 14 dni, a minimalne stenie OPA konieczne dla zachowania aktywnoci biobjczej – 0,3%. Wiksza skuteczno OPA wynika zapewne z nieco odmiennej budowy chemicznej i zwizanej z tym lepszej penetracji przez bony i ciany komrkowe drobnoustrojw [22, 23]. Natomiast dziaanie sporobjcze jest powolne (32 godziny w temperaturze pokojowej), dlatego OPA nie jest stosowany do sterylizacji.

Istotn wad OPA jest barwienie biaek na kolor szaroczarny, dotyczy to take skry [3,14]. Przebarwienia powstaj te na sprzcie oraz tkaninach. Pocztkowo uwaano, e OPA nie drani bon luzowych i skry oraz e nie ma waciwoci uczulajcych. Jednak w ostatnim okresie opisano wystpowanie wielu dziaa ubocznych, w tym reakcji anafilaktycznych u chorych z rakiem pcherza, poddawanych powtarzanym cystoskopiom instrumentami dezynfekowanymi w OPA [24]. Jest mao prawdopodobne, aby szkodliwo OPA dla personelu i chorych bya znacznie mniejsza ni w przypadku GA (cho OPA jest zwizkiem mniej lotnym ni GA i moe w mniejszym stopniu drani drogi oddechowe), wic konieczne jest stosowanie tych samych dziaa ochronnych [14, 25]. Producent zaleca trzykrotne pukanie endoskopw dla usunicia pozostaoci OPA po dezynfekcji.

OPA jest znacznie droszy od GA, jednak w sytuacji, gdy czas dezynfekcji jest czynnikiem limitujcym ruch chorych, jego zastosowanie moe by ekonomicznie korzystne.

Kwas nadoctowy

Kwas nadoctowy (peracetic/peroxyacetic acid; PAA) naley do grupy rodkw biobjczych o dziaaniu utleniajcym. By pierwszym preparatem alternatywnym do GA. W roztworze wodnym pozostaje z reguy w dynamicznej rwnowadze z nadtlenkiem wodoru i kwasem octowym. PAA jest substancj o bardzo wysokiej skutecznoci i szybkoci dziaania: w steniu 0,2 (Steris 20) – 0,35% (NU Cidex) umoliwia osignicie HLD w czasie piciu minut oraz stanu sterylnoci w czasie 10 minut – take w obecnoci resztek materii organicznej [3]. W identycznym czasie mona osign poziom sterylnoci, stosujc roztwr 0,26% uzyskiwany ex tempore z proszku nadboranu sodu (Perasafe, Sekusept Aktiv) [3, 18]. Nisze stenia (0,15% – Gigasept PA) wi si z duszym czasem dezynfekcji. PAA w steniu 0,2% i w temperaturze 50C jest skuteczniejszy od tlenku etylenu [26]. Te ostatnie parametry dotycz urzdzenia Steris System 1, w ktrym PAA jest automatycznie rozcieczany do kocowego stenia 0,2% z koncentratu 35%. Proces o cakowitym czasie trwania 30 minut (w tym 12 minut dziaania PAA) umoliwia uzyskanie instrumentu wolnego od wszystkich drobnoustrojw, a wic sterylnego.

PAA w odrnieniu od aldehydw nie utrwala biaek, tym samym nie powoduje powstawania biofilmu, a nawet jest w stanie przyczyni si do jego usuwania [3]. Kolejn zalet PAA jest jego brak szkodliwoci dla rodowiska – rozkada si na substancje nietoksyczne (woda, kwas octowy, nadtlenek wodoru i tlen).

Skuteczno PAA jest, niestety, okupiona wieloma wadami. Jest on zwizkiem wyjtkowo nietrwaym – stabilno roztworu wynosi jedynie 24 godziny [3, 12]. Najbardziej istotn wad PAA jest powodowanie korozji dezynfekowanego sprztu. Waciwoci korozyjne rni si dla poszczeglnych preparatw i zale od stenia PAA, pH i temperatury procesu oraz dodanych substancji antykorozyjnych [3].

Waciwoci dranice PAA wydaj si mniejsze ni w przypadku aldehydw. Natomiast szczeglnie ostronie naley obchodzi si z pojemnikami zawierajcymi koncentrat 35%, gdy roztwr ten moe spowodowa powane oparzenia [3, 25].

Koszty zastosowania PAA s wysze ni koszty stosowania GA, i to w przypadku zarwno dezynfekcji manualnej, jak i automatycznej, take ze wzgldu na potencjalne wysze koszty napraw endoskopw [27].

Nadtlenek wodoru

Dziaanie nadtlenku wodoru, czyli wody utlenionej (hydrogen peroxide, H2O2), polega na uwalnianiu aktywnych rodnikw hydroksylowych, ktre uszkadzaj lipidy w bonach komrkowych oraz inne istotne skadniki komrek [28]. Skuteczno H2O2 zaley od stenia preparatu i aktywnoci katalazy w komrkach drobnoustrojw [28]. Dla uzyskania HLD i ewentualnie sterylnoci stosuje si stenia H2O2 od 6 do 25%. Roztwr H2O2 o steniu 7,5%, z dodatkiem 0,85% kwasu fosforowego jako stabilizatora pH (Sporox), umoliwia osignicie HLD w czasie 10 minut [14] (30 minut wedug warunkw FDA) [13]. Nadtlenek wodoru jest zwizkiem stosunkowo stabilnym, o trwaoci 21 dni. Minimalne stenie dla zachowania aktywnoci biobjczej wynosi 6%.

Testowano roztwr 13,4%, ktry pozwala na osignicie HLD w czasie piciu minut i sterylnoci w czasie 30 minut w temperaturze 20C [29], jednak nie zosta on do tej pory zarejestrowany.

Niedostateczne wypukanie resztek H2O2 moe prowadzi do powstania zmian zapalnych jelita [30]. Najwiksz wad H2O2 jest dziaanie uszkadzajce sprzt. Wikszo wytycznych nie zaleca stosowania tego rodka do dezynfekcji endoskopw gitkich [2, 3, 4].

Kwas nadoctowy + nadtlenek wodoru

Synergistyczne dziaanie H2O2 i PAA wykorzystano do opracowania preparatw, zawierajcych obydwie substancje (np. Acecide, Endospor, Peract 20, Aperlan, EndoDis), ale ze wzgldu na dziaanie korozyjne nie wszystkie s polecane do dezynfekcji endoskopw. Niektre, mimo akceptacji FDA, zostay wycofane z rynku [12].

Zwizki chloru

Zwizki chloru s silnymi utleniaczami, uszkadzajcymi biaka (enzymy) i lipoproteiny. W dezynfekcji endoskopw stosowany jest dwutlenek chloru oraz kwas podchlorawy.

Dwutlenek chloru

Dwutlenek chloru (chlorine dioxide, ClO2) w roztworze wodnym o steniu od 0,0225 (Tristel Single-Use) do 0,038% (Tristel Multi-Shot) i pH 5–6 wykazuje niezwykle szybkie dziaanie sporobjcze w czasie 10 minut [3]. Dwutlenek chloru jest gazem wysoce niestabilnym i wybuchowym. Natomiast w roztworze wodnym o steniu wyjciowym 0,038% jego stabilno moe siga kilku dni. Minimalne stenie dla zachowania aktywnoci biobjczej wynosi 0,0175%. Z tych powodw roztwr ClO2 jest produkowany na miejscu, w reakcji chlorynu sodu z mieszanin kwasw organicznych (gwnie z kwasem cytrynowym). Oprcz szybkoci dziaania do zalet ClO2 naley zaliczy stosunkowo wysok skuteczno w obecnoci materii organicznej oraz brak utrwalania biaek [3, 6]. ClO2 moe by stosowany w AER, ulega rwnie szybkiej biodegradacji do produktw nieszkodliwych dla rodowiska.

Podstawow wad dwutlenku chloru jest dziaanie korozyjne na wikszo metali (preparaty komercyjne zawieraj inhibitory korozji). Moe take powodowa odbarwienie powoki endoskopw, co ma jedynie znaczenie kosmetyczne. Szkodliwo dla personelu nie jest dua, dotyczy gwnie dziaania dranicego drogi oddechowe [3].

Dwutlenek chloru jest stosowany gwnie w Wielkiej Brytanii, natomiast nie jest zarejestrowany przez FDA.

Kwas podchlorawy i podchloryny

Kwas podchlorawy (kwas chlorowy (I), hypochlorous acid, HClO) i podchloryny (gwnie podchloryn sodu, sodium hypochlorite, NaClO) s najczciej uywanymi rodkami dezynfekcyjnymi, nie tylko w medycynie, ale i w gospodarstwach domowych (jako tzw. wybielacze). HClO i NaClO s te gwnymi skadnikami caej grupy nowego typu rodkw dezynfekcyjnych, nazywanych najczciej wod zawierajc wolne rodniki (super-oxidized water, SOW), kwan wod elektrolizowan (electrolyzed acid water, EAW) lub wieloma innymi nazwami (electrolyzed water, electrolyzed strong acid aqueous solution, mixed oxidant solutions, acid electrolytic solution) [3, 20, 31, 32, 33, 34].

Oprcz HClO i NaClO, skadajcych si na tzw. dostpny wolny chlor (available free cholorine, AFC), mieszaniny te zawieraj take niewielkie iloci kwasu solnego, chlorku i chloranu sodu, dwutlenku chloru, nadtlenku wodoru, ozonu [31, 32].

SOW jest uzyskiwana z elektrolizy roztworu soli kuchennej o steniu od 0,05 do 0,3% w komorze z bon pprzepuszczaln oddzielajc anod i katod. W zalenoci od generatora i preparatu otrzymuje si roztwory o rnym steniu AFC (od 7 do 675 ppm), pH (od 2,3 do 10) i potencjale oksydoredukcyjnym powyej 1000 mV [3, 31, 34]. Tak zwana mocno kwana EAW (system Cleantop WM-S) wykorzystuje w dziaaniu biobjczym gwnie niskie pH (< 3) i wysoki potencja oksydoredukcyjny (> 1100 mV), przy niewielkim steniu AFC (8–12 ppm), natomiast tzw. sabo kwana AEW (system Sterilox) wykorzystuje gwnie dziaanie AFC (220 ppm), przy wzgldnie neutralnym pH (6–7). Wedug danych producentw obydwa systemy (w AER) pozwalaj na osignicie sterylnoci w czasie piciu minut. Warunki rejestracji FDA (tylko Sterilox dla dezynfekcji manualnej) podaj dla osignicia HLD czas 10 minut [13].

Do niewtpliwych zalet SOW naley bardzo wysoka skuteczno biobjcza oraz wysoki stopie bezpieczestwa dla personelu i rodowiska. SOW, mimo niskiego pH, wydaje si nie mie dziaania dranicego i uczulajcego oraz ulega bardzo szybkiej biodegradacji do nieszkodliwych metabolitw. SOW nie utrwala biaek i nie powoduje powstawania biofilmu, a nawet moe go usuwa. Kolejn zalet jest niski koszt, sprowadzajcy si w zasadzie do zakupu generatora SOW, nastpnie soli, wody i elektrycznoci [3].

Wadami SOW s niestabilno oraz spadek skutecznoci biobjczej w obecnoci materii organicznej [3, 6, 20, 32, 34]. SOW musi by wytwarzana w miejscu dezynfekcji i uywana jednorazowo lub w sposb cigy uzupeniana w czasie pracy AEW [3]. Ostatnio pojawiy si doniesienia o uzyskaniu SOW o neutralnym pH i znacznej trwaoci (np. Suprox, Microcyn), jednak ocena moliwoci zastosowania tych preparatw w endoskopii jest kwesti przyszoci [32].

Kolejnym problemem jest szkodliwy wpyw SOW na endoskopy, zwaszcza polimery stosowane w zewntrznych powokach endoskopw – dziaanie korozyjne rni si w zalenoci od typu SOW i endoskopu [3, 6, 34].

Czwartorzdowe zwizki amoniowe, alkilamina, glukoprotamina

rodki dezynfekcyjne oparte na ww. skadnikach s stosowane gwnie w Europie rodkowej. aden z nich nie jest zarejestrowany przez FDA. Gwnym ich mankamentem jest sabe i powolne dziaanie wirusobjcze, nie s te pozbawione szkodliwego dziaania dla personelu, rodowiska i sprztu endoskopowego [3].

Z grupy preparatw czwartorzdowych zwizkw amoniowych na uwag zasuguje Thermoton Endo, umoliwiajcy osignicie HLD w czasie 5 minut, przy zastosowaniu w AEW w temperaturze 55–60C. Preparaty zawierajce aminy maj dodatkowo dobre wasnoci myjce i nie utrwalaj biaek. Z tej grupy warto wymieni Korsolex AF, umoliwiajcy osignicie HLD w czasie 15 minut [3].

Inne rodki dezynfekcyjne

Z technik dezynfekcji, ktre s przedmiotem bada, na wymienienie zasuguje zastosowanie w AER kwasu nadmrwkowego (produkowanego z kwasu mrwkowego i nadtlenku wodoru, Endoclens) [20]. Kwas nadmrwkowy w steniu od 0,13 do 0,23% w temperaturze 44C wykazuje dziaanie sporobjcze w czasie 10 minut (cakowity czas procesu 30 minut). Ocena ewentualnej szkodliwoci, kompatybilnoci ze sprztem endoskopowym i kosztw jest na razie nieznana.

Wnioski

W ostatnich latach obserwujemy szybki rozwj technik dezynfekcji i sterylizacji niskotemperaturowej. W tej sytuacji wybr rodka do dekontaminacji endoskopw moe by trudniejszy ni przed kilku laty. Obecnie dominuje szersze zastosowanie dezynfekcji automatycznej oraz stopniowe odchodzenie od preparatw zawierajcych aldehydy na rzecz zwizkw o dziaaniu utleniajcym, umoliwiajcych osignicie HLD lub sterylnoci w czasie kilku minut. Jeli zostan pokonane problemy kompatybilnoci sprztu, przyszo dezynfekcji endoskopw gitkich bdzie prawdopodobnie naleaa do szybkich AEW, generujcych utleniajcy rodek dezynfekcyjny ex tempore i w sposb cigy monitorujcych prawidowo warunkw procesu.

Pimiennictwo:

1. Favero M. S., Bond W. W.: Disinfection of medical and surgical materials [w:] Block S. S. (red.): Disinfection, Sterilization, and Preservation, Philadelphia, Lippincott William & Wilkins, 2001, 881–917.

2. Kruse A., Rey J. F., Beilenhoff U.: Guidelines on cleaning and disinfection in GI endoscopy, Endoscopy, 2000, 32, 77–83.

3. Rey J. F., Kruse A.: ESGE/ESGENA technical note on cleaning and disinfection, Endoscopy, 2003, 35, 869–77.

4. BSG Guidelines For Decontamination of Equipment for Gastrointestinal Endoscopy. BSG Working Party Report 2003. The Report of a Working Party of the British Society of Gastroenterology Endoscopy Committee, http://www.bsg.org.uk/clinical_prac/guidelines/disinfection.htm.

5. Nelson D. B., Jarvis W. R., Rutala W. A. i wsp.: Multi-society guideline for reprocessing flexible gastrointestinal endoscopes, Gastrointest Endosc, 2003, 58, 1–8.

6. Endoscope Reprocessing: Guidance on the Requirements for Decontamination Equipment, Facilities and Management. NHS National Service Scotland, December 2004, www.show.scot.nhs.uk/scieh/infectious/hai/decontamination/documents/301204_LIVE_Endoscopy%20Guidance.pdf.

7. Babb J. R., Bradley C. R., Ayliffe G. A. J.: Sporicidal activity of glutaraldehydes and hypochlorites and other factors influencing their selection for the treatment of medical equipment, J Hosp Infect, 1980, 1, 63–75.

8. Russell A. D.: Glutaraldehyde: current status and uses, Infect Control Hosp Epidemiol, 1994, 15, 724–33.

9. Rutala W. A.: 1994, 1995 and 1996 APIC Guidelines Committee. APIC guideline for selection and use of disinfectants. Association for Professionals in Infection Control and Epidemiology, Inc Am J Infect Control, 1996, 24, 313–42.

10. Rubbo S. D., Gardner J. F., Webb R. L.: Biocidal activities of glutaraldehyde and related compounds, J Appl Bacteriol, 1967, 30, 78–87.

11. Collins F. M.: Bactericidal activity of alkaline glutaraldehyde solution against a number of atypical mycobacterial species, J Appl Bacteriol, 1986, 61, 247–51.

12. Rutala W. A., Weber D. J.: Disinfection and Sterilization In Healthcare Facilities, www.unc.edu/depts/spice/dis/ DisinfectionAndSterilizationInHealthcare. pdf.

13. Device Evaluation Information. FDA-Cleared Sterilants and High Level Disinfectants with General Claims for Processing Reusable Medical and Dental Devices, May 13, 2005,

http://www.fda.gov/cdrh/ode/germlab.html.

14. Rutala W. A., Weber D. J.: Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee. Draft guideline for Disinfection and Sterilization In Healthcare Facilities, www.cdc.gov/ncidod/hip/dsguide.htm.

15. McDonald J. C., Chen Y., Zekveld C. i wsp.: Incidence by occupation and industry of acute work related respiratory diseases in the UK, 1992–2001, Occup Environ Med, 2005, 62, 836–42.

16. Jonas G., Mahoney A., Murray J. i wsp.: Chemical colitis due to endoscope cleaning solutions: a mimic of pseudomembranous colitis, Gastroenterology, 1988, 95, 1403–8.

17. Rozen P., Somjen G. J., Baratz M. i wsp.: Endoscope-induced colitis: description, probable cause by glutaraldehyde, and prevention, Gastrointest Endosc, 1994, 40, 547–53.

18. Brzyska E., Jakimiak B., Rhm-Rodowald E. i wsp.: Preparaty dezynfekcyjne pozytywnie zaopiniowane przez PZH, przeznaczone do stosowania w zakadach opieki zdrowotnej, Informacja VIII, Zakad Zwalczania Skae Biologicznych PZH, Warszawa 2005,

www.pzh.gov.pl/zaklady/preparaty.pdf.

19. Heath and Safety Executive: Endoscope Disinfection – Alternatives To Glutaraldehyde, www.hse.gov.uk/foi/internalops/ sectors/public/7.03.14. pdf.

20. Rutala W. A., Weber D. J.: New disinfection and sterilization methods. Emerg Infect Dis, 2001, 7, 348–53.

21. Fraud S., Maillard J. Y., Russell A. D.: Comparison of the mycobactericidal activity of ortho- phthalaldehyde, glutaraldehyde and other dialdehydes by a quantitative suspension test, J Hosp Infect, 2001, 48, 214–21.

22. Walsh S. E., Maillard J. Y., Russell A. D. i wsp.: Possible mechanisms for the relative efficacies of ortho-phthalaldehyde and glutaraldehyde against glutaraldehyde-resistant Mycobacterium chelonae, J Appl Microbiol, 2001, 91, 80–92.

23. Fraud S., Hann A. C., Maillard J. Y. i wsp.: Effects of ortho-phthalaldehyde, glutaraldehyde and chlorhexidine diacetate on Mycobacterium chelonae and Mycobacterium abscessus strains with modified permeability, J Antimicrob Chemother, 2003, 51, 575–84.

24. Sokol W. N.: Nine episodes of anaphylaxis following cystoscopy caused by Cidex OPA (ortho-phthalaldehyde) high-level disinfectant in 4 patients after cytoscopy, J Allergy Clin Immunol, 2004, 114, 392–7.

25. Rideout K., Teschke K., Dmich-Ward H. i wsp.: Considering risks to healthcare workers from glutaraldehyde alternatives in high-level disinfection, J Hosp Infect, 2005, 59, 4–11.

26. Alfa M. J., DeGagne P., Olson N. i wsp.: Comparison of liquid chemical sterilization with peracetic acid and ethylene oxide sterilization for long narrow lumens, Am J Infect Control, 1998, 26, 469–77.

27. Fuselier H. A. Jr, Mason C.: Liquid sterilization versus high level disinfection in the urologic office, Urology, 1997, 50, 337–340.

28. Block S. S.: Peroxygen compounds [w:] Block S. S. (red): Disinfection, sterilization, and preservation, Philadelphia, Lippincott William & Wilkins, 2001, 185–204.

29. Hobson D. W., Seal L. A.: Evaluation of a novel, rapid-acting, sterilizing solution at room temperature, Am J Infect Control, 2000, 28, 370–5.

30. Bilotta J. J., Waye J. D.: Hydrogen peroxide enteritis: the „snow white” sign, Gastrointest Endosc, 1989, 35, 428–430.

31. Sampson M. N., Muir A. V.: Not all super-oxidized waters are the same, J Hosp Infect, 2002, 52, 228–9.

32. Landa-Solis C., Gonzalez-Espinosa D., Guzman-Soriano B. i wsp.: Microcyn: a novel super-oxidized water with neutral pH and disinfectant activity, J Hosp Infect, 2005, 61, 291–9.

33. Selkon J. B., Babb J. R., Morris R.: Evaluation of the antimicrobial activity of a new super-oxidized water, Sterilox, for the disinfection of endoscopes, J Hosp Infect, 1999, 41, 59–70.

34. Kiura H., Sano K., Morimatsu S. i wsp.: Bactericidal activity of electrolyzed acid water from solution containing sodium chloride at low concentration, in comparison with that at high concentration, J Microbiol Methods, 2002, 49, 285–93.

dr n. med. Tomasz Marek

dr n. med. Anna Dziurkowska-Marek

Katedra i Klinika Gastroenterologii lskiej Akademii Medycznej

kierownik katedry i kliniki:

prof. dr hab. n. med. Marek Hartleb